Comunidade, igualdade e demos
21 de July de 2008 | Arquivado en: Cultura en rede
As comunidades non xorden para xogar ás votacións. As comunidades xorden porque hai unha identidade común tan potente como marcar un demos, unha fronteira, un xeito de vivir.
A partir dunha serie de posts de Carlos Boyle, que me invitou esta semana a traballar o tema, comecei a estudar a historia dos swarming.
Recordaba o impacto que no seu día me causaron As guerras campesiñas en Alemaña de Engels e Os comuneiros de Joseph Pérez e volvín a este.
A revolución comuneira de 1520 -a primeira revolución plenamente moderna en Europa- é a que inaugura tamén o uso da palabra comunidade mesma. E aínda que de feito a comunidade castelá é unha asemblea e o seu plural non representa outra cousa que a coordinación das distintas asembleas urbanas, no español pasa a significar pura e simplemente revolución política. Quixote, aconsellando a Sancho sobre o goberno da ínsula barataria, di:
Hanche de quitar o goberno os teus vasallos ou ha de haber entre eles comunidades
Quevedo, a maior gloria do reaccionarismo ibérico de todos os tempos, usaba comuneiro como sinónimo de sedicioso e na mesma liña o primeiro Dicionario de autoridades da RAE recollía esta acepción:
Comunidades: Levantamento e sublevacións dos pobos contra o seu Señor
Pero de onde viña esta asociación tan marcada? O debate sobre os comuneiros, coas súas interpretacións estivo marcado sucesivamente polos programas do absolutismo, o liberalismo decimonónico e o rexeneracionismo. Tinguido todo el de nacionalismo primeiro español e máis recentemente castelanista. Pero os comuneiros simplemente non podían ter un significado nacional ou nacionalista. A súa concepción do mundo é máis entendible hoxe desde a teoría do local que desde a lóxica política das nacións-querendo-ser-estados.
Pero se a historiografía contemporánea (Azaña, Pérez, Maravall) se oriénta cara ao significado global, constituínte e moderno, das pretensións da Junta, creo que o máis interesante hoxe, coa inflación do termo comunidade que vivimos, é deterse na lóxica de funcionamento do que aqueles urbanitas revolucionarios chamaron comunidade.
A comunidade non é outra cousa que unha asemblea, é entendida como unha comunidade de iguais, onde todos son dignos de calquera función con independencia da súa orixe (fosen cristiáns novos ou vellos) e posición social.
O esencial non é o mecanismo de resolución de conflitos (as eventuais votacións), senón a definición do demos. Non somos iguais porque participemos na mesma asemblea, senón que participamos da mesma asemblea porque nos recoñecemos previamente como iguais.
Por iso, a elección de portavoces nas comunidades, como conta Carlos nas recentes mobilizacións arxentinas, non é produto dunha votación entre alternativas, senón dun consenso. Na Atenas de Pericles resolvíase cun sorteo e igual podería facerse en calquera asemblea (quintaesencia rede distribuída) convocada desde un principio de identidade.
A elección de alternativas ou representantes só é conflitiva -e polo tanto fai falla votar- cando
- se trata dunha rede non distribuída onde o que se elixe son nodos centralizadores que poderán cambiar a natureza da rede (é dicir, non existe comunidade) ou
- cando a asemblea está escindida en identidades estables que teñen visións coherentes e opostas sobre os temas en discusión
No primeiro caso o uso da palabra comunidade é cando menos aventurado, a imaxe que nos vén á cabeza sería a dos congresos á búlgara: unanimidades forzadas pola potencia cohercitiva da dependencia a unha rede clientelar. No segundo caso un pregúntase que sentido ten manter unha definición de demos no que uns ven como perigo aos outros, no canto de segregarse . En ambos, a resposta xeral é que se está creando escaseza artificialmente.
Así que, o que define ás comunidades dignas dese nome non é a participación como exercicio do voto, as comunidades non xorden para xogar ás votacións. As comunidades xorden porque hai unha identidade común tan potente como marcar un demos, unha fronteira, un xeito de vivir. Vivir xuntos.
Fonte: www.deugarte.com

Novas

